Jedna z dziedzin tuningu to modyfikacja układów dolotowych i wydechowych. Możemy podrasować silnik bez ingerencji w podstawowe układy mechaniczne.

Zmiany w układzie dolotowym i wydechowym polegają na takim ich udrożnieniu, aby gazy mogły łatwiej przepływać. Te modyfikacje nie zmieniają istotnie osiągów auta, ale też nie wpływają na szybsze zużycie układu napędowego. Podstawowymi zaletami tuningu układów dolotowych i wydechowych jest poptawa pracy motoru przy większych prędkościach obrotowych, szybsza reakcja na ruchy pedałem przyśpieszenia i sportowe efekty dźwiękowe.

UKŁAD DOLOTOWY

 

Sportowe filtry
Rasowanie układu dolotowego polega na zwiększeniu ilości powietrza, a co za tym idzie mieszanki paliwowo-powietrznej docierającej do silnika. Poprawia się wtedy napełnianie cylindrów, a w konsekwencji sprawność motoru. Najczęściej stosowana modyfikacja to wymiana seryjnego filtra powietrza na spotrowy o większej przepustowości. Tuningowane filtry zbudowane są m.in. ze specjalnie opracowanej pianki lub bawełny i ze względu na kształt dzielimy je na:

1. Wkłady
Instalowane w miejsce seryjnego filtra. Zaletą jest bardzo łatwy montaż. Wkład nie zmienia warunków pulsacji powietrza, czyli nie zaburza pracy silnika. Niestety, ma mniejszą skuteczność (mniejsza powierzchnia zasysania) od stożkowego i emituje mniej rasowe dźwięki.

2. Stożki
Filtr stożkowy montuje się w specjalnie do tego przygotowanym miejscu, ma większą powierzchnię zasysania i wydaje intensywny rasowy dźwięk. Ważne jest, aby filtr nie pobierał rozgrzanego powietrza. Dlatego bardzo często doprowadza się zimne powietrze nowym, specjalnie do tego opracowanym układem i oddziela ekranami od ciepłego powietrza znajdującego się w komorze silnika. Najskuteczniejsze okazuje się rozwiązanie stosowane np. w Subaru Imprezie. Turbodoładowany silnik zasysa powietrze znad maski kanałem szczelnie oddzielonym od komory silnika. Ponieważ zimne powietrze ma większą gęstość, większa ilość tlenu przypada na jednostkę objętości. Wzbogacona mieszanka paliwowo-powietrzna powoduje wzrost mocy i momentu obrotowego silnika. Aby doprowadzić jak największą ilość chłodnego powietrza do cylindrów, montuje się wloty na masce. Takie rozwiązanie ma największą skuteczność i działa najbardziej wydajnie podczas jazdy z dużą prędkością, kiedy to w układzie pojawia się nadciśnienie. Ten system z powodzeniem wykorzystuje się m.in. w motocyklach wyścigowych.

Jeżeli zależy nam na wzroście momentu obrotowego silnika, filtr powinien być zamontowany tak, aby odległość od urządzenia wtryskowego była duża. Jeżeli kładziemy większy nacisk na podniesienie mocy, powinniśmy filtr zamontować jak najbliżej urządzenia wtryskowego.
W niektórych silnikach puszka ze znajdującym się w niej filtrem powietrza pełni również funkcję tłumika drgań powietrza w układzie dolotowym. Wtedy niewskazane jest zakładanie filtra stożkowego.
Efektem dodatkowym, przez niektórych uważanym za priorytetowy, jest razowy dźwięk pojawiający się po modyfikacji. Jakość efektów dźwiękowych zależy od budowy konkretnego silnika i jego układu dolotowego.
Dodatkową modyfikacją ułatwiającą cyrkulację powietrza jest poprawienie błędów technologicznych w układzie zasysania mieszanki (tzw. wygładzanie kanałów).

UKŁAD WYDECHOWY

Najczęściej seryjny układ wydechowy jest zbudowany z kolektora wydechowego, katalizatora, dwóch tłumików i rur łączących. Układ wydechowy można modyfikować stopniowo. Zwykle zaczyna się od wymiany ostatniego tłumika. Zmienia się wtedy częstotliwość dźwięku i nieznacznie drożność.

Bardziej zaawansowane zmiany polegają na wymianie kolejnych segmentów układu, co oczywiście wiąże się z wyższymi kosztami. Przedostatni tłumik możemy zastąpić sportowym odpowiednikiem lub tzw. rurą dźwiękową. Poprawia się wtedy drożność układu i zwiększa natężenie dźwięku. Zastosowanie tzw. rury dźwiękowej wywołuje bardziej intensywne efekty dźwiękowe. Można również wymienić cały układ wydechowy na sportowy. Montuje się sportowy kolektor wydechowy, katalizator i komplet tłumików. Tak zaawansowanych zmian dokonuje się najczęściej w samochodach wykorzystywanych w sporcie.
Zlikwidowanie katalizatora jest niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Trzeba pamiętać, że układ wydechowy projektuje się specjalnie do danego samochodu. Zdarza się, że właściciele samochodów po prostu pozbywają się poszczególnych segmentów, aby zmniejszyć tłumienie. Takie praktyki mogą wywołać zaburzenia pulsacji spalin i zmniejszają skuteczność działania układu.

Jeżeli jednak dokonujemy poważnych zmian w silniku (np. zakładamy sprężarkę lub zwiększamy w niej ciśnienie doładowania), to wtedy ze względu na zwiększony pobór powietrza konieczne staje się dostosowanie układu dolotowego i wydechowego do zmienionych warunków.

Źródło: Szczepan Mroczek "Z wiatrem w silniku", MOTO MAGAZYN nr 8/2000, sierpień 2002, str. 36-37