|
Na rysunku
przedstawiono głośnik z magnesem trwałym w
kształcie pierścienia. W bardzo wielu
głośnikach stosuje się obecnie magnesy
ferrytowe, w najnowszych konstrukcjach
magnesy neodymowe.
W naszych samochodach
są tzw. miejsca fabrycznie przeznaczone do
zamontowania głośników. Są to najczęściej
przednie drzwi lub deska rozdzielcza w
okolicach przednich słupków. W pierwszej
kolejności zajmiemy się drzwiami.
Stan fabryczny to najczęściej otwór w
osłonie tapicerskiej drzwi o średnicy
10 cm, 13 lub 16,5 cm
(najczęściej spotykane rozmiary głośników).
Producent lub salon, w którym kupujemy
samochód montuje głośniki, przykręcając je
do tapicerki drzwi. Efekt takiego sposobu
montażu jest tragiczny. Do odtwarzania
dźwięku przeznaczona jest membrana głośnika,
przy takim montażu "gra" cały boczek
kakofonią najróżniejszych dźwięków, od
skrzypień, pobrzękiwań cięgien zamków do
powarkiwania całej tapicerki drzwi w takt
basu. Zapewniam naszych szacownych
Czytelników, że 50% sukcesu to jakość
zastosowanych głośników, zaś pozostałe 50%
to sposób ich montażu.
Pierwszą czynnością,
jaką powinniśmy wykonać, jest wytłumienie
wnętrza drzwi. Wytłumiając wnętrze drzwi
pieczemy dwie pieczenie na jednym ogniu, po
pierwsze poprawiamy ich akustykę, po drugie
słabiej słyszymy hałasy zewnętrzne - pracę
silnika, toczenie kół. Wiele firm produkuje
specjalne maty, pianki, pasty i inne
preparaty do poprawienia akustyki drzwi. Nie
będę na łamach naszego pisma omawiał sposobu
wyciszenia drzwi, ponieważ temat jest bardzo
rozległy, dociekliwi Czytelnicy poszukają w
internecie. Wygodni przyjadą samochodem do
zakładu zajmującego się montażem car audio i
zlecą taką usługę, podpowiem, że koszt
wyciszenia pary drzwi kształtuje się w
granicach od 200 do 1000 zł.
Mamy drzwi wyciszone,
przystępujemy do montażu głośników. Jak
wspomniałem powyżej, nie przykręcamy
głośników do tapicerki drzwi. Często możliwe
jest zakupienie i zamontowanie specjalnych
pierścieni, które przykręca się do
konstrukcji drzwi. Jeżeli montaż będzie
wykonywany w profesjonalnym zakładzie,
głośniki zostaną przykręcone do metalowej
konstrukcji bezpośrednio, za pomocą
pierścieni stalowych lub specjalnych
pierścieni z MDF-u. Należy zwrócić uwagę na
jeszcze jeden istotny szczegół, otóż układ
akustyczny, jakim jest głośnik, przestrzeń
wnętrza drzwi i przestrzeń samochodu
powinien spełnić warunek - akustyczną
separację fali dźwiękowej pochodzącej od
promieniowania tylnej części membrany.
Inaczej mówiąc, kosz głośnika musi dobrze
przylegać do konstrukcji drzwi. Szczelnie
przylegający do konstrukcji drzwi panel z
MDF-u i szczelnie przylegający do panela
głośnik to pełny sukces.
Jaki wybrać głośnik,
wszak na rynku dostępnych bardzo dużo
produktów wielu różnych firm. Ze względu na
to, że bardzo trudno jest skonstruować
głośnik szerokopasmowy tzn. dobrze
przetwarzający basy, częstotliwości średnie
i soprany, najczęściej mamy do czynienia z
głośnikami, które odtwarzają tylko pewną
część pasma akustycznego. Do samochodowych
systemów akustycznych produkowane są tzw.
systemy komponentowe składające się z
głośnika niskośredniotonowego,
wysokotonowego i zwrotnicy - określane jako
system dwudrożny lub z głośnika
niskotonowego, średniotonowego,
wysokotonowego i zwrotnicy nazywane systemem
trójdrożnym. Często spotykane są systemy
głośników koaksjonalnych tzn. takich, gdzie
na jednej konstrukcji kosza, zamontowany
jest system dwu-, trój- a nawet
czterodrożny!
Najkorzystniejsze ze
względów akustycznych byłoby zamontowanie
systemu komponentnego tzn. głośników
średnioniskotonowych w drzwiach. Natomiast
ze względu na budowę tzw. sceny dźwiękowej
głośniki wysokotonowe należy zamontować
wyżej najlepiej w przednich słupkach na
wysokości 1/4 lub 1/3 od deski rozdzielczej
samochodu u nasady przednich słupków.
Konstruując zestaw Top HI-FI - trójdrożny
montujemy w słupkach przednich głośnik
wysokotonowy i głośnik średniotonowy,
natomiast niskotonowy w drzwiach przednich.
Tak skomplikowane
konstrukcje są trudne do zbudowania
zwłaszcza montaż głośników w przednich
słupkach, wymaga wykonania specjalnych
paneli, najlepiej prace takie zlecić
montażystom z profesjonalnego zakładu car
audio.
Mniej wymagający lub
preferujący proste rozwiązania nasi
Czytelnicy zamontują zapewne głośniki
koaksjonalne. Trudno będzie uzyskać poprawną
scenę dźwiękową. Ponieważ głośniki
wysokotonowe będą zainstalowane za nisko.
System taki zagra na pewno lepiej z lepszym
pasmem niż nędzne głośniki tzw. fabryczne, a
to już jest jakiś sukces.
Jako uzupełnienie
systemu głośników przednich wskazane byłoby
zamontowanie głośnika odpowiedzialnego za
odtwarzanie najniższego zakresu pasma
akustycznego - subwoofera. Ze względu na to,
że uzyskanie poprawnego odtwarzania basów
jest bardzo trudne, zagadnieniem tym
zajmiemy się w kolejnych odcinkach naszego
cyklu.
Czym powinniśmy się
kierować przy zakupie głośników:
- po pierwsze, nazwą
producenta. Otóż renomowany producent daje
większą gwarancję na to, że produkt, który
otrzymujemy, posiada takie parametry, jakie
producent deklaruje. Posiada odpowiednią
trwałość i gwarantuje niezmienność
parametrów w czasie eksploatacji.
- wymiarem, średnicą
głośnika; są to najczęściej znormalizowane
wymiary a mianowicie 10 cm, 13 cm i 16,5 cm.
Niestety, zdarza się, że są inne wymiary
otworów montażowych. Zanim zakupimy głośniki
upewnijmy się, czy będą pasowały do naszego
samochodu. Drugim istotnym wymiarem jest
głębokość montażowa - też upewnijmy się, czy
uda się głośnik zamontować oraz czy nie
będzie np. ocierać opuszczona szyba.
- skutecznością;
głośnik o skuteczności np. 88 dB zagra dwa
razy głośniej niż głośnik o skuteczności 85
dB przy tej samej mocy zasilającej głośnik.
- pasmem przenoszonych
częstotliwości; im niższa dolna
częstotliwość graniczna głośnika
niskotonowego, tym większa szansa na dobre
odtwarzanie basów. Im wyższa częstotliwość
graniczna głośnika wysokotonowego, tym
lepsze odtwarzanie sopranów. Zwracajmy uwagę
na konstrukcję głośnika wysokotonowego, gdy
jest to głośnik piezoceramiczny, nie nadaje
się do zestawów audio (ma ogromną
skuteczność i wielkie zniekształcenia),
powinien być to głośnik dynamiczny (musi
posiadać magnes).
- mocą; najważniejszy
parametr mocy to moc RMS, pozostałe
parametry mocy, moc muzyczna, maksymalna czy
PMPO dla naszych rozważań nie mają większego
znaczenia.
Przy zakupie głośników
koaksjonalnych nie dajmy się zwieść ilością
głośników w systemie. Wielu markowych
(niestety) i niemarkowych producentów
prześciga się w ilości głośników, system
dwudrożny, no może trójdrożny są
wystarczające. Dokładanie ilości
metalizowanych membranek jest chwytem
marketingowym i kolejne nibygłośniczki
wysokotonowe nie poprawiają brzmienia
systemu. W takiej samej cenie system
dwudrożny będzie lepszy od trójdrożnego
(lepsze komponenty).
Źródło: Wiesław
Brzyszko - Dobry Ton - "Rola głośników"
AUTO TUNING ŚWIAT nr 1, styczeń 2004, str.
46-47 |
