|
W poprzednich odcinkach
naszych rozważań o samochodowych systemach
akustycznych zajmowaliśmy się teorią. Na
szczęście, mamy to już za sobą. Nasi uważni
Czytelnicy z pewnością poradzą sobie z zakupem
radioodtwarzacza, wzmacniacza, czy też głośników.
Dobre komponenty do naszego systemu to więcej niż
połowa sukcesu. Aby uzyskać pełny sukces należy to
wszystko poprawnie zamontować. W kolejnych
odcinkach chciałbym przybliżyć Państwu zagadnienia
związane z wyborem konkretnego rozwiązania systemu
akustycznego w samochodzie oraz omówić praktyczną
realizację montażu głośników, wzmacniaczy oraz
okablowania.
Bardzo prostymi systemami
polegającymi na podłączeniu czterech głośników do
radioodtwarzacza, czy też zastosowaniu wzmacniacza
dwukanałowego do zasilania głośników przednich i
tylnych nie będziemy się zajmowali. Na pewno na
podstawie opisanej poniżej instalacji można będzie
wykonać takie proste systemy audio.

Nasz system audio składał
się będzie z jednostki sterującej -
radioodtwarzacza, dwudrożnego zestawu głośnikowego
ze zwrotnicą, przeznaczonego do zainstalowania z
przodu samochodu, subwoofera i wzmacniacza
czterokanałowego. Dwa kanały tego wzmacniacza będą
zasilały zestaw głośników przednich, pozostałe dwa
kanały połączone w układ mostkowy będą zasilały
subwoofer. Pamiętajmy, że bardzo ważne, a może
najważniejsze dla systemu car audio są głośniki
przednie. Od ich parametrów i poprawności montażu
zależy czystość obrazu dźwiękowego i atmosfera
akustyczna. Najkorzystniejsze będzie zamontowanie
głośników średnio-niskotonowych w przednie drzwi
samochodu. Oczywiście drzwi powinny być
akustycznie wytłumione i głośniki poprawnie
zamontowane, no ale o tym nasi Czytelnicy wiedzą
doskonale. Głośniki wysokotonowe montujemy w
słupkach przednich lub u nasady słupków. Polecam
dwudrożny system głośnikowy ze zwrotnicą.
Przypomnę, jak ważną rolę w systemie głośnikowym
spełnia zwrotnica. Po pierwsze rozdziela sygnał
akustyczny pomiędzy głośniki specjalnie
skonstruowane do odtwarzania określonego pasma
częstotliwości. W zestawie dwudrożnym do głośnika
średnio-niskotonowego kierowana jest część sygnału
zawierająca częstotliwości od ok. 20 Hz do ok.
4000 Hz. Sygnały o częstotliwościach wyższych niż
4000 Hz kierowane są do głośnika wysokotonowego.
Rozdzielenie sygnału jest wskazane nie tylko
dlatego, że głośnik średnio-niskotonowy nie
odtworzyłby sygnałów akustycznych o częstotliwości
większej od 4000 Hz, ale także dlatego, że prądy o
częstotliwościach nie przetwarzanych przez głośnik
niepotrzebnie płynęłyby przez jego cewkę, co
powodowałoby wzrost temperatury cewki oraz
niepotrzebnie obciążałoby wzmacniacz. W przypadku
skierowania całego sygnału na głośnik wysokotonowy
nieprzystosowany do przetwarzania sygnałów o
niskiej częstotliwości ulegnie on uszkodzeniu -
nastąpi przepalenie cewki tego głośnika. W naszym
przypadku stosowanie dwudrożnych zestawów
głośnikowych bez zwrotnicy wyposażonych tylko w
kondensator do głośnika wysokotonowego jest
niewskazane.
SYSTEM GŁOŚNIKOWY
powinien składać się z dwóch głośników
średnio-niskotonowych o średnicy 16,5 cm lub 13
cm, dwóch głośników wysokotonowych i dwóch
zwrotnic. Są niestety samochody, w których
producent nie zadbał o miejsce w drzwiach
przednich do zamontowania głośników np. niektóre
modele Fiata czy Mercedesa, są tylko miejsca do
zamontowania 10-centymetrowych głośników
koaksjonalnych w desce rozdzielczej. W takim
przypadku czeka nas wykonanie specjalnych paneli
do drzwi przednich umożliwiających zamontowanie
głośników najlepiej o średnicy 16,5 cm. W miejsca
fabryczne na desce rozdzielczej można w
ostateczności zamontować głośniki wysokotonowe
(korzystniej byłoby zamontować je w przednich
słupkach).
WZMACNIACZ czterokanałowy
powinien posiadać moc od 4x50 W do 4x100 W w RMS,
powinien być wyposażony w filtry: dolnoprzepustowy
LPF i górnoprzepustowy HPF, oczywiście z płynną
regulacją częstotliwości odcięcia dla obydwu
filtrów.
SUBWOOFER - proponuję
wykonanie zestawu głośnika basowego w obudowie
typu zamkniętego, głośnik powinien być o średnicy
25 cm (10'') lub 30 cm (12'') i mocy równej lub do
30%większej od mocy wyjściowej (w układzie
mostkowym) zastosowanego wzmacniacza.
RADIOODTWARZACZ -
powinien posiadać wyjścia sygnałowe RCA (najlepiej
cztery) no i możliwość sterowania załączaniem
wzmacniacza tzw. wyjście remote (wszystkie
współcześnie produkowane radioodtwarzacze
posiadają takie wyjście). Pewnym problemem są tzw.
fabryczne radioodtwarzacze w jakie wyposażone są
niektóre modele samochodów, które nie posiadają
wyjść RCA, problem ten najczęściej jest do
rozwiązania w profesjonalnym zakładzie montażowym
car audio.
Do wykonania instalacji
oprócz powyżej opisanych komponentów konieczne
będzie zaopatrzenie się w materiały pomocnicze.
KABLE
Zasilający dodatni (+) w kolorze czerwonym o
przekroju 10mm2 najczęściej do standardowych
samochodów wystarcza 5 mb. tego przewodu.
Zasilający ujemny (-) w kolorze czarnym lub
niebieskim o przekroju jw. 10mm2 o takiej samej
długości jak przewód (+).
Oprawka bezpiecznika wraz z bezpiecznikiem.
Przewody sygnałowe - jeden zestaw poczwórny lub
dwa zestawy podwójne oczywiście z przewodem remote
dla radioodtwarzacza posiadającego cztery wyjścia
RCA. Ważne jest by przewody te były dobrej
jakości, ponieważ w przeciwnym przypadku możemy
spodziewać się dużego poziomu szumów i zakłóceń.
Przewody głośnikowe łączące wzmacniacz z systemem
głośników przednich o przekroju 2,5 mm2, przewód
głośnikowy łączący wzmacniacz z subwooferem o
przekroju 4 mm2.
MONTAŻ
Przypomnę, że montaż kabli zasilających powinien
być wykonany w taki sposób, by przewody te nie
były narażone na uszkodzenie, często konieczne
jest osłonięcie przewodów zasilających specjalną
rurką karbowaną. Oprawka bezpiecznika powinna być
zainstalowana na przewodzie (+) jak najbliżej
akumulatora. Wszystkie połączenia przewodów
zasilających i głośnikowych muszą być wykonane
bardzo starannie poprzez połączenia zaciskowe lub
lutowanie.
W trosce o zasoby finansowe
Naszych Czytelników chciałbym jeszcze przypomnieć,
by przy zakupie komponentów kierować się zasadą -
kupujemy tylko firmowe produkty. Do zestawu
staramy się dobierać głośniki i wzmacniacze do
naszych preferencji muzycznych no i oczywiście
możliwości finansowych. Bardzo ważne jest też by
np. do marnego taniego wzmacniacza nie podłączyć
bardzo dobrych i drogich głośników, które
uwydatnią niedomagania wzmacniacza, a zwłaszcza
szumy i zniekształcenia. Nie postępujmy też
odwrotnie i do drogiego, bardzo dobrego
wzmacniacza nie podłączajmy marnych głośników
ponieważ głośniki te nie ukażą wszystkich zalet
tego wzmacniacza. Jeśli chodzi o radioodtwarzacze
to zasada powinna być ta sama. Krótko mówiąc
dbajmy o proporcje.
Źródło: Wiesław Brzyszko -
"Budujemy prosty system car audio"
AUTO TUNING ŚWIAT nr 5, maj 2004, str. 42-43 |